Γενωμική ανάλυση για πολυκυστική νόσο των νεφρών - γονίδια PKD1, PKD2 & PKHD1 NGS panel

Η πολυκυστική νόσος των νεφρών (ενηλίκων) τύπου 1 (PKD1) και τύπου 2 (PKD2) εκδηλώνεται τυπικά στους ενήλικες, δηλαδή μετά την ηλικία των 18 ετών και συνήθως οδηγεί σε νεφρική νόσο τελικού σταδίου μέχρι την ηλικία των 60 ετών. Εκδηλώνεται με πολλαπλά κλινικά συμπτώματα, όπως: αμφοτερόπλευρες νεφρικές κύστεις, κύστεις σε άλλα όργανα συμπεριλαμβανομένου του ήπατος, των σπερματοδόχων κύστεων και του παγκρέατος, καθώς και αγγειακές ανωμαλίες, όπως ενδοκρανιακά ανευρύσματα, διάταση της αορτικής ρίζας και πρόπτωση της μιτροειδούς βαλβίδας. Οι νεφρικές εκδηλώσεις περιλαμβάνουν την υπέρταση, νεφρικό πόνο και νεφρική ανεπάρκεια. Παρατηρείται όμως σημαντική μεταβλητότητα στην σοβαρότητα της νεφρικής νόσου και άλλων εξω-νεφρικών ανωμαλιών σε πάσχοντες ακόμη και μέσα στην ίδια οικογένεια.

Η διάγνωση της νόσου καθορίζεται κύρια από την απεικόνιση των νεφρών κι ο γενετικός έλεγχος συνιστάται για την επιβεβαίωση της διάγνωσης, αφού υπάρχουν πολλές άλλες καταστάσεις που μπορεί να σχετίζονται με κάποια από τα νεφρικά συμπτώματα. Περίπου 85% των πασχόντων φέρουν μεταλλάξεις στο γονίδιο PKD1 (OMIM 601313), ενώ το υπόλοιπο ποσοστό οφείλεται σε μεταλλάξεις στο γονίδιο PKD2 (OMIM 173910). Η πολυκυστική νόσος των νεφρών τύπου 1 και 2 κληρονομείται ως αυτοσωματικό επικρατές γενετικό νόσημα και ~10% των περιστατικών οφείλεται σε de novo μεταλλάξεις (δηλαδή, που δεν έχουν κληρονομηθεί από κάποιο γονέα).

Η αυτοσωματική υπολειπόμενη πολυκυστική νόσος των νεφρών (ARPKD) ανήκει σε μια ομάδα συγγενών ηπατο-νεφρικών νοσημάτων και σχετίζεται με αυξημένη νοσηρότητα και θνησιμότητα στα παιδιά. Τα όργανα που επηρεάζονται είναι κύρια τα νεφρά και το συκώτι, ενώ δευτερογενείς ανωμαλίες παρατηρούνται και σε διάφορα άλλα συστήματα οργάνων. Η πλειονότητα των προσβεβλημένων ατόμων εκδηλώνουν κλινικά συμπτώματα ήδη από τη νεογνική περίοδο, ενώ με τη σύγχρονη μαιευτική υπερηχογραφία, η διάγνωση μπορεί να υποψιαστεί όταν νεφρικές, κυρίως, ανωμαλίες ανιχνεύονται στον προγεννητικό υπερηχογραφικό έλεγχο. Σοβαρά πάσχοντα έμβρυα εκδηλώνουν “Potter-like” ολιγοϋδράμνιο με σοβαρή πνευμονική υποπλασία και μαζικά διευρυμένους υπερηχογενείς νεφρούς. Λόγω της ευρείας κλινικής μεταβλητότητας της νόσου, η διάγνωση-εκδήλωση της ARPKD μπορεί να γίνει σε οποιοδήποτε στάδιο της παιδικής ηλικίας, ενώ σε σπάνιες μόνο περιπτώσεις δεν παρουσιάζονται συμπτώματα μέχρι την εφηβική ηλικία ή την ενηλικίωση.

Η υποψία για ARPKD βασίζεται στα κλινικά ευρήματα στον πάσχοντα και την ταυτόχρονη απουσία νεφρικής νόσου στους γονείς. Ο γενετικός έλεγχος για μεταλλάξεις του γονιδίου PKHD1 (OMIM 606702) που συνδέεται με τη νόσο απαιτείται για την επιβεβαίωση της διάγνωσης. Συνήθως, όπως και στα περισσότερα αυτοσωματικά υπολειπόμενα γενετικά νοσήματα, οι γονείς ενός πάσχοντος από ARPKD είναι και οι δυο υγιείς/ασυμπτωματικοί φορείς κάποιας μετάλλαξης του γονιδίου PKHD1.

Τέλος, να σημειωθεί ότι υπάρχει ένας σχετικά μεγάλος αριθμός γενετικών νοσημάτων, που τα κλινικά τους συμπτώματα περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, νεφρικές ανωμαλίες, κύστεις των νεφρών ή/και του ήπατος.

Εκτελούμε ανάλυση της αλληλουχίας του DNA, με τη τεχνική Next Generation Sequencing (NGS) ) σε ειδικό αναλυτή Genome Analyzer - Ion Proton, όλων των εξονίων και των περιοχών συρραφής ιντρονίων-εξονίων (splice sites) των γονιδίων PKD1, PKD2 & PKHD1, που μας επιτρέπει με τη βοήθεια σύνθετων και εξειδικευμένων εργαλείων πληροφορικής την ανίχνευση >98% των παθολογικών μεταλλάξεων των γονιδίων.

Όπου αυτό είναι εφικτό ή/και αναγκαίο, εκτελείται και επιπλέον ανάλυση MLPA για την ανίχνευση ελλείψεων/διπλασιασμών των γονιδίων (βλέπε την τελική αντίστοιχη έκθεση αποτελεσμάτων).

Η εξέταση είναι ιδιαίτερα ευαίσθητη και σύνθετη, επομένως είναι απαραίτητο τα αποτελέσματα να εκτιμηθούν από εξειδικευμένη ομάδα κλινικών και μοριακών γενετιστών, που εγγυάται τη μέγιστη δυνατή ασφάλειά σας.

Η σωστή κλινική γενετική εκτίμηση του περιστατικού και η γενετική συμβουλή, τόσο πριν όσο και μετά την εξέταση, είναι απαραίτητη προϋπόθεση, ώστε να καθορισθεί η σωστή στρατηγική του εργαστηριακού ελέγχου και να μπορέσουν να αποδοθούν σωστά οι έννοιες του πάσχοντος και του φυσιολογικού.

Η InterGenetics έχει πιστοποιηθεί ως Ion Torrent™ Certified Service Provider for Ion AmpliSeq sequencing στην πλατφόρμα Ion Proton